پودر شیرین بیان

شیرین‌بیان یا مَهْک گیاهی خودرو، بومی جنوب اروپا، شمال آفریقا و نواحی معتدل آسیا ست. در اکثر نقاط ایران خصوصاً در شهرستان خاتم مروست و نواحی شرقی و شمال شرقی و همچنین آذربایجان، سلسله جبال بختیاری و شهرستان اقلید به فراوانی می‌روید.

با ترکیب پودر شیرین بیان با ژل (به‌ عنوان پایه) می‌توان پمادی موضعی ساخت که پوست را تمیز می‌کند.

پودر شیرین بیان به‌ ویژه در درمان اگزما و آکنه مفید است. می‌توانید پودر شیرین بیان را داخل کپسول‌ های گیاهی بریزید و این کپسول‌ ها را به‌صورت خوراکی مصرف کنید.

به گفته‌ی سازمان بهداشت جهانی (WHO) میزان توصیه‌شده‌ی مصرف ریشه‌ شیرین بیان کمتر از ۷۵ میلی‌گرم در روز است.

گیاه شیرین بیان:

شیرین بیان از جمله گیاهان دارویی خودروست و کمتر مورد کشت و کار قرار می‌گیرد. این گیاه نور پسند است و در مدت رویش به هوای گرم و رطوبت متوسط نیاز دارد.

برگ‌ های آن مرکب است و از ۴ تا ۷ زوج برگ به اضافه یک برگچه انتهایی تشکیل یافته‌است که به سبب ترشح شیره، چسبنده‌ اند. گلهایش مایل به آبی و میوه‌ اش شامل ۵ تا ۶ دانه مایل به قهوه‌ ای است. ریشه و ساقه زیرزمینی آن مصرف دارویی دارد. ریشه‌ ها و ریزومهای این گیاه دارای پوستی قهوه‌ ای‌رنگ یا سیاه و مغز زرد رنگ است. ارتفاع این گیاه تا یک متر و در نواحی معتدل تا دو متر می‌رسد. زمان ظهور گل‌ ها اوایل تابستان است. قسمت مورد استفادهٔ شیرین بیان ساقه‌ های زیرزمینی و ریشه‌ های گیاه است که دارای ترکیبات مختلفی است.

کاربرد شیرین بیان:

عصاره ریزوم شیرین بیان دارای مقادیری گلوکز، ساکارز، آسپاراژین، مواد آلبومیدی، رزین و اسانس است و در پزشکی، داروسازی و صنایع غذایی و بهداشتی مصارف متعدد دارد.

پودر ریشه شیرین بیان (ریشه خشک ساییده گیاه) خلط‌ آوری مؤثر است و از زمان‌های باستان به این منظور مورد استفاده بوده‌ است.

کاربرد اصلی این ماده، (در کشورهای غربی) شیرین کردن فراورده‌ های غذایی است؛ چون پنجاه برابر از قند شیرین تر است و علاوه بر این، خواص دارویی دارد. ریشه خشکیده شیرین بیان را می‌توان به عنوان چاشنی جوید.

در کشورهای غربی طعم عصاره شیرین‌ بیان در انواع گسترده‌ ای از تنقلات شیرین (همچون آب‌ نبات) یافت می‌شود. چاشنی شیرین بیان همچنین در نوشابه‌ های غیرالکلی به کار می‌رود و نیز ته‌ مزه‌ای مطبوع به بعضی جوشانده‌ های گیاهی می‌ بخشد. این امر همچنین در تغییر دادن مزه‌ های نامطبوع برخی داروها نیز کاربرد دارد. در آشپزی چینی شیرین بیان همچون چاشنی در پخت غذاهای مطبوع استفاده می‌شود و اغلب برای خوش‌ طعم کردن سوپها و غذاهایی که در سوس سویا جوشانده می‌شود، به کار می‌ رود.

در طب سنتی از این گیاه برای درمان اسپاسم عضلات و تورم، برونشیت، روماتیسم و ورم مفاصل استفاده می‌شود.

شیرین بیان در سوریه نیز بسیار خواهان دارد و به صورت نوشیدنی در بازار عرضه می‌شود. این ماده همچنین عنصر اصلی نوشابه غیرالکلی بسیار معروف مصری موسوم به سوس عرق سوس است.